Stand van zaken: oktober 2026. Deze pagina is informatief en geen juridisch advies. De AI Act en de Nederlandse uitvoering zijn nog in beweging; controleer bij twijfel de officiële bronnen onderaan.
Wat staat er in artikel 4?
Aanbieders en gebruikers van AI-systemen moeten maatregelen nemen om, zo goed als mogelijk, te zorgen voor een toereikend niveau van AI-geletterdheid bij hun personeel en bij anderen die namens hen met AI werken. Daarbij houdt u rekening met hun technische kennis, ervaring en opleiding, en met de context waarin de AI wordt gebruikt.
De plicht geldt voor elk bedrijf dat AI inzet, ook als u de AI niet zelf heeft gebouwd en ook als het alleen om tools zoals ChatGPT of Copilot gaat.
Wat betekent AI-geletterd in de praktijk?
- Weten wat de AI-tools die u gebruikt wel en niet kunnen, en waar ze fouten maken.
- Weten welke gegevens u wel en niet in een AI-tool mag stoppen, met het oog op de AVG en bedrijfsgeheimen.
- Uitkomsten van AI kritisch kunnen controleren voordat u ermee verder gaat.
- Weten wanneer u moet melden dat iets met AI is gemaakt of dat iemand met een chatbot praat.
Zo regelt u het aantoonbaar
De Autoriteit Persoonsgegevens heeft een praktische handreiking gepubliceerd om hiermee aan de slag te gaan, en ziet AI-geletterdheid als iets waar het bestuur regie op moet nemen.
- Maak een overzicht van de AI-toepassingen in uw bedrijf en wie ermee werkt.
- Bepaal per groep medewerkers welk kennisniveau nodig is.
- Zorg voor training en instructies die passen bij die toepassingen.
- Leg vast wat u heeft gedaan, bijvoorbeeld een AI-beleid en wie welke training heeft gevolgd, en evalueer dat periodiek.
Handhaving
Hoe Nederland artikel 4 handhaaft, wordt geregeld in de Uitvoeringswet AI-verordening, die nog niet van kracht is. Volgens het concept ligt de nadruk op een last onder dwangsom in plaats van een boete. De verplichting zelf geldt wel al sinds februari 2025.
Hoe Data Vista helpt
- Incompany AI-training voor de AI-geletterdheid van uw team, met de toepassingen die u zelf gebruikt.
- AI-automatiseringen met menselijke controle bij gevoelige stappen, een vastgelegd logboek en duidelijke afspraken over uw data.
- De gratis AI-check om te zien welke processen zich lenen voor automatisering.
Veelgestelde vragen
Is een AI-training verplicht?
Een training is niet letterlijk verplicht, AI-geletterdheid wel. Een praktische training met de tools die uw team gebruikt, is wel de meest gebruikelijke en aantoonbare manier om eraan te voldoen.
Geldt dit ook voor freelancers en stagiairs?
Ja, artikel 4 gaat over iedereen die namens uw organisatie met AI-systemen werkt.
Hoe helpt Data Vista?
Met een incompany AI-training op locatie, afgestemd op de tools en processen van uw organisatie, zodat uw team AI praktisch en veilig gebruikt.
Bronnen
- AI-verordening, Verordening (EU) 2024/1689 (EUR-Lex)
- Autoriteit Persoonsgegevens: algoritmes, AI en AI-geletterdheid
- Concept-Uitvoeringswet AI-verordening, internetconsultatie 20 april tot 1 juni 2026